جامعه شناسی سیاسی انقلاب اسلامی

نقش انقلاب اسلامی در گسترش عدالت آموزشی با تاکید بر زنان تحصیلکرده

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسنده

فریبا سنجری مقدم

استادیار گروه حقوق دانشگاه پیام نور، تهران، ایران

چکیده
عدالت آموزشی از جمله اهدافی است که در دوران پساانقلابی و در دولت‏های مختلف روی کارآمده در ج.ا.ایران مورد تاکید واقع شده است. در همین راستا، آموزش زنان همواره از جمله محورهای اصلی سیاست‏های نظام به شمار آمده اند. این مقاله قصد دارد تا ضمن پرداختن به نقش انقلاب اسلامی در گسترش آموزش زنان، به این سوال پاسخ دهد که آیا رشد تحصیلات در بین آنها در دوران پساانقلابی، الزاما به تحقق عدالت آموزشی در ارتباط با آنها ختم شده است؟ مطابق با فرضیه این پژوهش، عدالت آموزشی برای زنان، صرفا با ایجاد فرصت‏های آموزشی برابر با گروه مردان محقق نمی‏شود. آسیب‏پذیر بودن گروه زنان و وجود ساختارهای اجتماعی و فرهنگی تبعیض‏آمیز علیه آنها می‏تواند به شکل یک سد در مقابل عدالت آموزشی عمل نماید. این مقاله به کمک منابع کتابخانه‏ای از جمله اسناد، پژوهش‏های انجام شده و داده‏های آماری و به روش توصیفی-تحلیلی فراهم شده‏است. بر اساس یافته‏های بدست‏آمده، ظهور انقلاب اسلامی و سیاست‏های کلان ج.ا.ایران در ارتباط با زنان همواره عامل تعیین‏کننده‏ای در گسترش سوادآموزی در بین زنان بزرگسال بیسواد و تحصیلات در بین نسل‏های جوانتر بوده است. با این وجود، سیاست‏های مبتنی بر تبعیض جنسیتی در دولت‏های مختلف عامل مهمی است که بسیاری از زنان تحصیل‏کرده در نهایت نتوانند از تحصیلات خود سود جویند. بر اساس نتیجه‏گیری بدست آمده، علی‏رغم برابری زنان در تحصیلات با گروه مردان همسن خود، ولی همچنان تحقق عدالت آموزشی نیازمند رفع تبعیض جنسیتی و توانمندسازی زنان تحصیل‏کرده در سیاست‏گذاری‏های دولت ج.ا.ایران می‏باشد.

کلیدواژه‌ها

عدالت آموزشی
برابری تحصیلی
آموزش زنان
تبعیض
توانمندسازی زنان
سیاستگذاری

عنوان مقاله English

The role of the Islamic revolution in expanding educational justice with an emphasis on educated women

نویسنده English

fariba sanjari moghadam
faculty member
چکیده English

2. عدالت آموزشی از جمله اهدافی است که در دوران پساانقلابی و در دولت‏های مختلف روی کارآمده در ج.ا.ایران مورد تاکید واقع شده است. در همین راستا، آموزش زنان همواره از جمله محورهای اصلی سیاست‏های نظام به شمار آمده اند. این مقاله قصد دارد تا ضمن پرداختن به نقش انقلاب اسلامی در گسترش آموزش زنان، به این سوال پاسخ دهد که آیا رشد تحصیلات در بین آنها در دوران پساانقلابی، الزاما به تحقق عدالت آموزشی در ارتباط با آنها ختم شده است؟ مطابق با فرضیه این پژوهش، عدالت آموزشی برای زنان، صرفا با ایجاد فرصت‏های آموزشی برابر با گروه مردان محقق نمی‏شود. آسیب‏پذیر بودن گروه زنان و وجود ساختارهای اجتماعی و فرهنگی تبعیض‏آمیز علیه آنها می‏تواند به شکل یک سد در مقابل عدالت آموزشی عمل نماید. این مقاله به کمک منابع کتابخانه‏ای از جمله اسناد، پژوهش‏های انجام شده و داده‏های آماری و به روش توصیفی-تحلیلی فراهم شده‏است. بر اساس یافته‏های بدست‏آمده، ظهور انقلاب اسلامی و سیاست‏های کلان ج.ا.ایران در ارتباط با زنان همواره عامل تعیین‏کننده‏ای در گسترش سوادآموزی در بین زنان بزرگسال بیسواد و تحصیلات در بین نسل‏های جوانتر بوده است. با این وجود، سیاست‏های مبتنی بر تبعیض جنسیتی در دولت‏های مختلف عامل مهمی است که بسیاری از زنان تحصیل‏کرده در نهایت نتوانند از تحصیلات خود سود جویند. بر اساس نتیجه‏گیری بدست آمده، علی‏رغم برابری زنان در تحصیلات با گروه مردان همسن خود، ولی همچنان تحقق عدالت آموزشی نیازمند رفع تبعیض جنسیتی و توانمندسازی زنان تحصیل‏کرده در سیاست‏گذاری‏های دولت ج.ا.ایران می‏باشد.

کلیدواژه‌ها English

Educational justice
educational equality
s education
discrimination
women'
s empowerment
policy making
ارحامی، آسیه(1401). گزارش تحلیل و ارزیابی محتوایی برنامه‏های شش گانه توسعه در حوزه زنان و خانواده، دفتر مطالعات فرهنگی و آموزش (گروه زنان و خانواده)، مرکز پژوهش‏های مجلس شورای اسلامی.
امین‏زاده، فرخ(1349). ارتباط بین رشته‏ و درجه‏ی تحصیلی و شغل در ایران، طرح پژوهشی، تهران: موسسه مطالعات و تحقیقات اجتماعی، دانشگاه تهران، بخش جمعیت‏شناسی.
پایدار، پروین(1380). زنان و عصر تمدن بزرگ، گفتگو، 32، 60-136.
پایگاه خبری تحلیلی اقتصاد بازرگانی(1397). آمار اشتغال زنان، وضعیت استال زنان تحصیل کرده، 7 آذر.
پیشگاهی‏فرد، زهرا؛ ام‏البنی، پولاب(1387). آینده‏پژوهی وضعیت آموزش عالی زنان در منطقه خاورمیانه با تاکید بر جایگاه ایران، پژوهش نامه زنان، 6(3)، 5-37.
تاج‏مزینانی، علی‏اکبر؛ ابراهمی، مریم(1400). تحلیل جنسیتی سیاست‏گذاری آموزش در ایران پساانقلاب، پژوهش نامه زنان، 41-72.
ثواقب، جهانبخش؛ بهرامی، روح‏اله؛ رستمی، پروین(1400). آموزش و اشتغال زنان و تاثیر آن در رفتارهای واکنشی در جامعه عصر پهلوی دوم (1332-1357 ش)، پژوهش‏نامه تاریج اجتماعی و اقتصادی، 49-73.
جهانجونیا، شاپور؛ پورمنوچهری، سیدعلی(1398). بررسی عدالت آموزشی زنان در قوانین جمهوری اسلامی ایران، پژوهش‏نامه زنان، 10(2)، 83-61.
 ذاکرحسینی، غلامرضا(1397). مسائل آموزش عالی ایران، تهران: پژوهشکده مطالعات فرهنگی  اجتماعی.
ساعی، علی؛ قارخانی، معصومه، مومنی، فرشاد(1390). دولت و سیاست آموزش در ایران از سال 1360 تا 1388ش، علوم اجتماعی، 14(56)، 118.
سالنامه آماری کشور(1366). تهران: مرکز آمار ایران، 113.
ساناساریان، الیز(1384). جنبش حقوق زنان در ایرانف طغیان، افول و سرکوب از 1280 تا انقلاب 1357، ترجمه نوشین احمدی خراسانی، تهران: اختران.
طافی، عصمت؛ بقایی سرایی، علی؛ سوادیان، پروین(1400). نیمرخ آموزش و پروش ایران در توسعه پایدار: روندها، پیشران‏ها و پسران‏های اجتماعی-فرهنگی آن، رهیافت انقلاب اسلامی، 15(56)، 65-82.
عمادزاده، مصطفی(1382). اهمیت سرمایه‏گذاری در آموزش زنان، پژوهش نامه زنان، 3(7)، 115-140.
فراستخواه، مقصود(1397). تاریخ دانشگاه در ایران، تهران: پژوهشکده مطالعات فرهنگی و اجتماعی.
گلیک حکیم‏آبادی، محمدتقی(1392). توزیع مخارج عمومی آموزش در ایران با روش تحلیل وقوع منفعت، پژوهش‏ها و سیاست‏های اقتصادی، 21(66)، 5-22.
میرحسینی، زهره (1372). پیکار سواد‏آموزی و آموزش مدام در ایران از طریق همکاری با کتابخانه‏های عمومی، تحقیقات اطلاع‏رسانی و کتابخانه‏های عمومی (پیام کتابخانه سابق)، 9 و 10. 46 - 49.
نصیری، سوناز؛ ذاکریان، مهدی؛ طاهری، ابوالقاسم(1398). نقش بونسکو در ارتقا کمی و کیفی آموزش زنان ایران، پژوهش‏های روابط بین‏الملل، 8(33)، 135-158.
Dubete, F (1998), La crise des institutions, Paris, seuil.
Darras, (1966), Le partage des bénéficies : expansion et inégalités en France, Paris, Edition de Minuit.
Duru-bellat, M (1989), L'école des filles. Le point de vue des sociologues britanniques, Bruxelles, De Boeck-Wesmael. 
Derouet, Jean-luis (2005), "repenser la justice en éducation", Education et Sociétés, UMR Education en politiques, INRP-Université Lumière Lyon 2. PP. 29-40.
Payet Jean pierre (1996), "L'école, les enfants de l'immigrant et les minorités ethniques: une revue de littérature française, américaine, britannique ", Revue Français de Pédagogie, 117

صفحه اصلی

راهنمای نویسندگان

ارسال مقاله

داوران

تماس با ما