حضور منطقه ای جمهوری اسلامی ایران و ارتقای منافع ملی

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 دانشجوی دکتری علوم سیاسی دانشگاه آزاد اسلامی واحد علوم و تحقیقات، تهران، ایران

2 استاد گروه علوم سیاسی و روابط بین الملل دانشگاه مازندران، بابلسر، ایران

چکیده
تبیین سیاست‌‌های امنیتی ایران در غرب‌آسیا پس از انقلاب اسلامی، همواره مورد نظر سیاست‌مداران و پژوهشگران مختلف بوده است که اتخاذ کدام سیاست تامین‌کننده‌ی حداکثری امنیت و منافع‌ملی می‌باشد. تهدیدات مختلف امنیتی از سوی محور آمریکا، اسرائیل و متحدان آنان ویژگی آنارشی، نظامی‌گری و التهابات ناشی از دخالت‌های خارجی در منطقه را تقویت نموده است که ایران را به خودیاری و شکل-دهی به ائتلاف امنیتی سوق داده است. بر اساس سوال اصلی پژوهش، چه رابطه‌ای میان حضور منطقه‌ای جمهوری اسلامی ایران و منافع ملی ایران در غرب‌آسیا وجود دارد؟ یافته‌های پژوهش نشان می‌دهد ارتقای امنیت، گسترش عمق استراتژیک ایران و حفظ توازن منطقه‌ای از طریق استفاده از دو راهبرد 1- قدرت سخت نظامی توام با شالوده‌های قدرت‌ نرم و 2- اتحاد و ائتلاف نظامی و امنیتی با دولت‌ و گروه‌های اسلامی رابطه‌ی معناداری با حضور منطقه‌ای و پاسخ به تهدیدات منطقه‌ای دارد. با توجه به کارکرد راهبرد امنیتی، بازدارندگی در مفهوم حفظ امنیت در برابر محور آمریکا، اسرائیل و متحدان محقق و نظامات سیاسی کشور‌های عراق و سوریه با نابودی امکانات گروه-های تروریستی تامین و عمق استراتژیک ایران به خطوط دفاعی مقاومت پیوند خورد. اکنون بازدارندگی محور مقاومت مورد ازمایش جدی قرار دارد و توازن قوای منطقه‌ای تحت مولفه‌های جنگ و صلح قرار دارد. سیاست خارجی ایران بر دفاع از وضع موجود به معنای حفظ بازدارندگی ارکان محور مقاومت استوار است. پژوهش حاضر با ماهیت توصیفی- تحلیلی است که از روش تبیینی و کیفی در تحلیل‌داده‌ها و اطلاعات استفاده می‌شود. روش گردآوری اطلاعات، استفاده از منابع کتابخانه‌ای و مقالات می‌باشد.

کلیدواژه‌ها


عنوان مقاله English

The Regional Presence of the Islamic Republic of Iran and Promotion of National Interests

نویسندگان English

Mohammad Naderi-Chalav 1
Ali Akbar Jafari 2
1 Doctoral student of Political Science, University of Science and Research, Tehran, Iran
2 Professor of International Relations, Department of Political Sciences, Faculty of Law and Political Science, University of Mazandaran,
چکیده English

The explanation of Iran's security policies in West Asia after the Islamic Revolution has always been desired by various politicians, researchers, and scholars, which policy to adopt provides maximum security and national interests. Various security threats from the American axis, Israel and their allies have strengthened the anarchy, which has led Iran to self-help and form a security alliance.Based on the main research question, what is the relationship between the regional presence of Iran and Iran's national interests in West Asia? The findings of the research show that improving security, expanding Iran's strategic depth and maintaining regional balance through the use of two strategies: 1- military hard power combined with soft power foundations and 2- military and security alliance and alliance with Islamic government and groups have a significant relationship with regional presence and response to regional threats. According to the function of the security strategy, deterrence in the concept of maintaining existential security against the axis of America, Israel and the allied allies and the political systems of Iraq and Syria by destroying the military facilities of the terrorist groups and providing Iran's strategic depth to the defense lines of the resistance axis. the deterrence of the axis of resistance has been seriously tested and the balance of regional forces is under the components of war. The current research is of a descriptive-analytical nature, which uses descriptive and qualitative methods in data and information analysis. The method of collecting information is to use library resources and articles

کلیدواژه‌ها English

Balance of Threat"
Security Policy"
Anarchy"
Coalition Building"
"
West Asia"
ابوالحسن شیرازی، حبیب­الله و مظلوم طبایی زواره، سید رضا (1391). انقلاب صورتی در یمن و نقش عربستان در سرکوب آن، پژوهشنامه روابط بین­الملل، 6(21)، 76-37.
اختیاری‌امیری، رضا، رشیدی، احمد و سلطانیان، عبدالله (۱۳۹۹). ائتلاف عبری_عربی و امنیت ملی جمهوری اسلامی ایران. مطالعات سیاسی جهان اسلام، 9(۳۳)، ۱۲۵_۱۰۱.
انصاری، طاهره (۱۳۸۶). شکوه مقاومت، انتشارات شرکت کتاب‌های حبیبی.
بوزان، باری(1390). مردم، دولت ها و هراس، ترجمه پژوهشکده مطالعات راهبردی، انتشارات پژوهشکده مطالعات راهبردی.
جعفری، علی‌اکبر (۱۳۹۲). استراتژی موازنه تهدید و امنیت دولت‌های اسلامی منطقه خاورمیانه، مطالعات سیاسی جهان اسلام، 2(7)، ۳۴_۱۱.
جعفری، علی­اکبر و ذوالفقاری، وحید (1396). خاورمیانه و امنیت بین­الملل قدرت­های منطقه­ای و بین المللی، دانشگاه مازندران.
جعفری، علی­اکبر و ذوالفقاری، وحید (1401). تحول پارادایمیک در نظریه­های روابط بین­الملل، دانشگاه مازندران.
خسروی، حمیدرضا و مجاهد‌زاده، محمد(۱۳۹۸). اخوت بررسی الگوی دوستی حزب­الله لبنان و جمهوری اسلامی ایران بر اساس نظریه موازنه قدرت (حزب­الله خط مقدم جبهه مقاومت)، انتشارات آناپنا.
دهشیری، محمدرضا و معبودی، فرشته (1396). ارزیابی راهبرد جمهوری اسلامی ایران در قبال بحران یمن. سیاست­های راهبردی و کلان، 5(19)، 171- 141.
سادات، سیداحمد (۱۳۹۴). روابط جمهوری اسلامی ایران با جنبش­های مقاومت اسلامی فلسطین (با تاکید بر جنبش جهاد اسلامی). مطالعات سیاسی جهان اسلام، 4(16)، ۱۰۵_۷۷.
عسکری­کرمانی، محمد و معین‌آبادی بیدگلی، حسین (۱۴۰۰). بررسی مجموعه امنیتی خاورمیانه و شناخت ائتلاف‌ها و تهدید‌ها با تاکید بر نقش ائتلاف محور مقاومت در مناسبات آن مجموعه، مطالعات بیداری اسلامی، 10(۲۰)، ۱۴۷_۱۲۷.
عسگرخانی، ابومحمد و حق­شناس، محمدرضا (1390). تهدیدهای منطقه‌ای و راهبرد تسلیحاتی-امنیتی ج.ا.ا ایران، راهبرد دفاعی، 9(33)، 69- 99.
فیروزکلائی، عبدالکریم (۱۳۹۴). تحلیلی بر مهم‌ترین علل تهاجم نظامی ائتلاف تحت رهبری عربستان‌سعودی به یمن، پژوهش­های منطقه‌ای، ۷(15)، ۱۸۹_۱۵۹.
قاسمی، فرهاد (۱۳۹۹). اصول روابط بین‌الملل، انتشارات میزان.
گلشنی، علیرضا و سهرابی، حمیدرضا (۱۳۹۳). نقش جمهوری اسلامی ایران در قیف ژئوپلیتیک غرب آسیا، تحقیقات سیاسی بین‌المللی، ۶(18)، (۱۱۸_۸۱).
محمدی، سبحان (۱۴۰۰). بایسته امنیت در سیاست‌خارجی جمهوری اسلامی ایران، انتشارات آرون.
مرادی کلارده، سجاد و شهیدانی، مهدی(1396). خاورمیانه:ویژگی­ها و اهداف، روابط خارجی، 9(3)، 163- 192.
Adelkhah, Nima. (2015), Iranian Perspectives on Yemens Houthis, The Jamestown foundation, Global Rasearch and Analysishttp://www.jamestown.org/regions/middleeast/single/?tx_ttnews%5Btt.
Milani, mohsen. (2015), Irans Game in Yemen: Why Tehran Isn Tto Blame for the Civil War, Foreign Affairs, https://www.foreignaffairs.com/articles/iran/2015-04-19/.
Rezaei, F. (2019). Irans Military capabilty: The Structure and Strength of Forces, Insight Turkey, 21(4), 183_214,https://doi.org/10.25253/99.2019EV.01.
Saikal,A.,& Vestenskov, D. (2020). Iran’s National Security and Operational Capability. Scandinavian Journal of Military Studies, 3(1), 18–30. https://doi.org/10.31374/sjms.29.
Waltz, K. (1979) Theory of International Politics. New York: Random House.
Walt, S. (1987). The Origins of Alliances, Ithaca, NY: Cornell University press.
Waever, O., Buzan, B., Kelstrup, M. and Lemaitre, P. (1993), Identity, Migration and the New Security Agenda in Europe, London: Pinter.
Wehrey, F., David E. Thaler, Nora Bensahel, Kim Cragin, Jerrold D. Green, Dalia Dassa Kaya & Nadia Oweidat and Jennifer Li. (2009), Dangerous But Not Omnipotent: Exploring the Reach and Limitations of Iranian Power in the Middle east, RAND Corporation.