کاربست نظریه چندسالاری رابرت دال در سپهر سیاسی جامعه ایرانی مبتنی بر الگوی حکمرانی مطلوب

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 دانشجوی دکتری علوم سیاسی، دانشکده حقوق، الهیات و علوم سیاسی، واحد علوم و تحقیقات، دانشگاه آزاد اسلامی، تهران، ایران

2 استادیار علوم سیاسی، واحد تهران مرکزی، دانشگاه آزاد اسلامی، تهران، ایران

3 استادیار علوم سیاسی، دانشکده حقوق، الهیات و علوم سیاسی، واحد علوم و تحقیقات، دانشگاه آزاد اسلامی، تهران، ایران

چکیده
حکمرانی خوب (مطلوب)، در سه دهه اخیر به شدت مورد توجه محققان علوم اجتماعی بوده ‌است. بر طبق جدیدترین تعریف بانک جهانی، حکمرانی خوب، در اتخاذ سیاست‌های پیش‌بینی شده، آشکار و صریح دولت (شفافیت فعالیت‌های دولت) متبلور می‌باشد؛ این مرکز جهانی در گزارشی به بررسی اثرات حاکمیت نامطلوب بر تأخیر رشد اقتصادی کشورهای در حال توسعه پرداخته؛ و در این گزارش ـ که ناشی از نگرانی‌های مربوط به رابطه توسعه، دموکراسی و موضوعات متنوع اجتماعی می‌باشد ـ مفهوم حکمرانی خوب را مطرح نموده؛ و نتایج گزارش بر این موضوع استوار است که، ضعف در به‌کارگیری و عملی نمودن اصول حکمرانی خوب، یکی از مهمترین موانع رشد و توسعه در کشورها می‌باشد. با توجه به اصول اساسی حکمرانی خوب، یکی از مهمترین نظریات معاصر و جدیدی که توانایی بالایی در تحقق آنها دارد؛ نظریة چندسالاری رابرت دال است؛ بر همین اساس: این پژوهش کیفی با روش بررسی‌ روابط همبستگی میان متغیرها در پی پاسخ به این پرسش است که: چه رابطه‌ای می‌توان میان ساختار سیاسی جمهوری اسلامی ایران وشاخص‌های «حکمرانی خوب» با نظریه چندسالاری رابرت دال برقرارکرد؟ بر این اساس رابطه میان حکمرانی خوب و چندسالاری رابرت دال یک رابطة همبستگی و مستقیم می‌باشد.

کلیدواژه‌ها


عنوان مقاله English

The application of Robert Dahl's theory of polyarchy in the political sphere of the Iranian society based on the model of optimal governance

نویسندگان English

Mehrdad Ataei 1
masoud motalebi 2
Seyed Mustafa Abtahi 3
1 Islamic Azad university
2 Assistant Professor of Political Science, Azadshahr Branch, Islamic Azad University, Azadshahr, Iran
3 Faculty: Law, Theology and Political Sciences, Islamic Azad University, Science and Research Unit
چکیده English

Good (desirable) governance has been the focus of social science researchers in the last three decades. According to the latest definition of the World Bank, good governance is crystallized in the adoption of predictable, open and explicit government policies (transparency of government activities); In a report, this global center investigated the effects of unfavorable governance on the delay in economic growth of developing countries; And in this report, which is caused by concerns related to the relationship between development, democracy and various social issues, he raised the concept of good governance; And the results of the report are based on the fact that weakness in applying and implementing the principles of good governance is one of the most important obstacles to growth and development in countries. According to the basic principles of good governance, one of the most important contemporary and new theories that has a high ability to realize them; The theory of polyarchy is Robert Dahl; Based on this, this qualitative research with the method of examining correlations between variables seeks to answer the question: What relationship can be established between the political structure of the Islamic Republic of Iran and the indicators of "good governance" with Robert Dahl's theory of polyarchy? Based on this, the relationship between good governance and Robert Dahl's polyarchy is a direct relationship.

کلیدواژه‌ها English

Good governance
democracy
polyarchy
political structure
آبراهامیان، یرواند(1376). مقالاتی درباره جامعه‌شناسی سیاسی، ترجمه سهیلا ترابی فارسانی، تهران: شیرازه.
اتول زول، دونالد(1387). فلسفۀ سیاسی قرن بیستم، ترجمه محمد ساوجی، تهران: نشر آگه.
احمدی، بابک(1372).گستره همگانی در نگرش انتقادی هابرماس، گفت‌ وگو، 1.
ارتگلی فراهانی، اسماعیل؛ عطریان، فرامرز و روستایی حسین آبادی، یاسر(1402). نقش احزاب در توسعه سیاسی ایران با تأکید بر شایسته سالاری، جامعه شناسی سیاسی انقلاب اسلامی، 4(14)، 296-277.
ارمه، گی(1376). فرهنگ و دموکراسی، ترجمه ی مرتضی ثاقب‌فر، تهران: ققنوس.
بدیع، برتران(1383). توسعۀ سیاسی، ترجمه احمد نقیب‌زاده، تهران: قومس، چاپ سوم.
بشیریه، حسین(1380). درس های دموکراسی برای همه، تهران: نگاه معاصر.
بشیریه، حسین(1382). جامعه­شناسی سیاسی، تهران: نشر نی، چاپ نهم.
بشیریه،‌ حسین(1386). جامعه ‌شناسی‌ سیاسی،‌ نقش‌ نیروهای‌ اجتماعی‌ در زندگی‌ سیاسی، ‌تهران:‌ نشر‌نی، ‌چاپ چهارم.
بیتهام، دیوید و بویل کوین(1376). دموکراسی چیست؟، ترجمه شهرام نقش‌تبریزی، تهران: ققنوس.
تاجیک، محمدرضا(1382). تجربه بازی سیاسی میان ایرانیان، تهران: نشر نی، چاپ دوم.
تانسی، استیون(1383). مقدمات سیاست، ترجمه هرمز همایون‌پور، تهران: نشر نی، چاپ دوم.
 توحید‌فام، ‌محمد‌(1381). دولت ودموکراسی در عصر جهانی شدن، تهران: ‌نشر روزنه.
حبیبی، آرش و سرآبادانی، مونا(1386). آموزش کاربردی SPSS، تهران: نشر نارون.
حسینی، سید مجتبی(1399). بررسی فرایند تحول دولت در ایران معاصر؛ مطالعۀ موردی: دورۀ مشروطه و پهلوی اوّل، رهیافت انقلاب اسلامی 14(53)، 309-328.
حق پرست، محمد اسماعیل؛ دهقان شاد، حوریه؛ هنرور، حسین و صمدی، مهران(1401). تبیین جامعه شناسی برند سازی سیاسی در احزاب ایرانی بعد از انقلاب اسلامی با تاکید بر رویکرد فرا ترکیب، جامعه شناسی سیاسی انقلاب اسلامی، 3 (12)، 89 116.
خزائی‌فر، ابوالفضل؛ شاه‌محمدی، محمد؛ خسروی، محمدعلی و بلندیان، غلامحسین(1402). نسبت حکمرانی خوب و پایداری امنیت ملی جمهوری اسلامی ایران، مطالعات بین‌ رشته‌ای دانش راهبردی، 13(51)، 35-59.
خواجه نظام‌الملک(1372). سیرالملوک (سیاست‌نامه)، ویرایش هیوبرت دارک، تهران: انتشارات علمی و فرهنگی.
دال، رابرت(1382). برابری در نابرابری، ترجمه داود غرایاق­زندی، مطالعات راهبردی، 6(19)، 76-102.
دال، ‌رابرت‌(1389).  درباره دموکراسی،‌ ترجمه محسن‌ فشارکی،‌ چاپ ‌اول،‌ تهران:‌ پردیس‌دانش، ‌شرکت‌ نشر‌ و ‌پژوهش ‌شیرازه‌ کتاب.
دوشن گیمن، ژاک(1375). دین ایران باستان، ترجمه رویا منجم، تهران: نشر علم.
رکابیان، رشید(1397). بایدها و نبایدهای ترمیدور نظام سیاسی جمهوری اسلامی ایران به نظام پارلمانی، سپهر سیاست، 5 (18)، 19-38.
شیاری، علی و شکری، علی(1401). بررسی جامعه شناسی سیاسی نقش مشارکت سیاسی در فهم دموکراسی مدرن بعد از انقلاب اسلامی ایران، جامعه شناسی سیاسی انقلاب اسلامی، 3 (12)، 7-21.
صباغ کرمانی، مجید و باسخا، مهدی(1388). نقش حکمرانی خوب در بهبود کارکرد هزینه‌های دولت، مطالعه موردی بخش بهداشت و آموزش کشورهای اسلامی، تحقیقات اقتصادی، 44(86)، 1-266.
طالبی، عباسعلی(1402). بررسی مؤلفه‌های حکمرانی مطلوب مبتنی بر آموزه‌های انقلاب اسلامی، جامعه شناسی سیاسی انقلاب اسلامی، 4(15)، 286-269.
عباس‌زاده، محسن(1395). پسامدرنیته و بازتعریف دموکراسی کثرت‌گرا؛ از پولیارشی به دموکراسی رادیکال، فصلنامه سیاست، دانشکده حقوق و علوم سیاسی، 46 (2)، 323-342.
عطائی، مهرداد؛ مطلبی، مسعود و ابطحی، سید مصطفی(1403). تطبیق مؤلفه‌های «حکمرانی خوب» با عناصر حکمرانی نظام انقلابی در«بیانیه گام دوم» امام خامنه ای، گفتمان سیاسی انقلاب اسلامی، 3 (11)، 133-127.
عطائی، مهرداد؛ مطلبی، مسعود و ابطحی، سید مصطفی(1402). بررسی رابطه میان نظریه چند سالاری رابرت دال با الگوی حکمرانی خوب و مقایسه ى آن با مساله حاکمیت حزبی در دو کشور فرانسه و ایران، مطالعات سیاست بین‌الملل، 4(9)، 84-61.
فیاض بخش، زهرا؛ مطهری، علی و لاریجانی، علی(1402). بررسی چیستی جامعه و تاریخ و نتایج آن؛ بر مبنای دیدگاه شهید مطهری، جامعه شناسی سیاسی انقلاب اسلامی، 4(15)، 32-7.
کوپج، مایکل.جی(1383). پولیارشی، ترجمه موسی اکرمی، دانش‌نامه دموکراسی، زیر نظر سیمور مارتین لیپست، تهران: انتشارات وزارت خارجه.
ل‍ی‍پ‍س‍ت‌، س‍ی‍م‍ور م‍ارت‍ی‍ن‌(1383). دایره‌المعارف دموکراسی، ترجمه فارسی به سرپرستی کامران فانی و نورالله مرادی،‌ تهران:‌ انتشارات ‌وزارت ‌خارجه.
مطلبی، مسعود(1395). بازار سنتی، نهادهای وابسته و ساختار قدرت در جمهوری اسلامی ایران، مطالعات سیاسی، 9(34)، 130-95.
مطهرنیا، مهدی(1384). دیرینه و تبار دموکراسی در ایران، زمانه، 38.
مقدری، مهدی(1400). حکمرانی خوب و توسعه، تهران: نگاه معاصر.
مک ‌لنان، گرگور(1385). پلورالیسم، ترجمه جهانگیر معینی علمداری، تهران: نشر آشیان، چاپ دوم.
مگی، برایان(1374). مردان اندیشه، پدیدآورندگان فلسفه معاصر، ترجمه عزت‌الله فولادوند، تهران: نشر طرح نو.
میلانی، عباس(1378). تجدد و تجددستیزی در ایران، تهران: نشر آتیه.
ناظمی اردکانی، محمد(1391). حکمرانی خوب با رویکرد اسلامی، راهبرد توسعه، 8(31)، 64 -88.
هایدگر، مارتین(1377). ساختن، پاشیدن، اندیشیدن، هرمنوتیک مدرن، ترجمه بابک احمدی ، تهران: مرکز چاپ اول.
هلد، دیوید(1384). مدل‌های دموکراسی، ترجمه عباس مخبر، تهران: نشر روشنگران.
همایون‌کاتوزیان، محمد علی(1366). اقتصاد سیاسی ایران، ترجمه محمدرضا نفیسی، تهران: انتشارات پاپیروس.
همایون‌کاتوزیان، محمدعلی(1380). تضاد دولت و ملت: نظریه تاریخ و سیاست در ایران، ترجمه علیرضا طیب، تهران: نشر نی.
Lipset, Seymour Martin (1995) the Encyclopedia of Democracy; CQ Pr Publisher; January.             
Dahl, Robert.A (1956) A preface to Democratic Theory, Chicago: university of Chicago press.
Dahl, Robert.A (1971) polyarchy; participation and opposition, new haven: Yale university press.