جامعه شناسی سیاسی انقلاب اسلامی

واکاوی اربعین حسینی به عنوان نماد قدرت نرم در مفهوم مقاومت بر اساس آیات و روایات

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسنده

اعظم آبدار

استادیار، رشته الهیات و معرف اسلامی، گروه معارف، دانشکده حکمرانی، دانشگاه آزاد اسلامی واحد خوراسگان، اصفهان، ایران

چکیده
مراسم اربعین بعنوان یکی از بزرگ ترین تجمعات مذهبی و رویدادی بین المللی، نه تنها نمادی از ارادت میلیونها نفر به واقعه عاشورا وجانفشانی امام حسین (ع)در برابر ظلم و ستم می باشد، بلکه بعنوان نمادی از قدرت نرم ومفهوم مقاومت نیز به شمار می آید.این تجمع با جذب افراد از گروههای مختلف مسلمان وحتی غیر مسلمان با افکار و اعتقادات فرهنگی، اجتماعی و سیاسی متفاوت، به تقویت هم بستگی و هویت مشترک جمعی می پردازد و بعنوان ابزاری موثر در پیشبرد اهداف فرهنگی و سیاسی تلقی می شود.این پژوهش با بیان ابعاد مختلف مراسم اربعین و اهمیت آن از دیدگاه آیات و روایات ، در صدد پاسخ به این پرسش می باشد که مراسم اربعین چگونه می تواند بعنوان ابزار قدرت نرم بوده وچه اثراتی بر افکار جوانان در مفهوم مقاومت از سویی و در عرصه وسیع تر در حوزه ی بین الملل می تواند داشته باشد .در تعقیب این هدف خطیر، ضمن روشن سازی مفهوم مقاومت وچگونگی شکل گیری آن در ایران و عراق، به تحلیل ابعاد اثرگزارمراسم اربعین در عرصه بین المللی واثرات فرهنگی،اجتماعی و سیاسی آن در تقویت قدرت نرم ومفهوم مقاومت در برابر تهدیدات خارجی و داخلی پرداخته می شود.در پایان مبرهن می گردد پیوندها وهمکاریهای بین المللی از یک سو وتقویت آگاهی بخشی در افکار از سوی دیگر در مراسم اربعین در ایجاد حس همبستگی مذهبی و عاطفی بعنوان نیرومندترین ابزار قدرت نرم در سالهای اخیر عمل کرده است؛ اگرچه با چالشها و موانعی هم روبرو بوده است.

کلیدواژه‌ها

اربعین
راهپیمایی
مقاومت
قدرت نرم

عنوان مقاله English

Analysis of Arbaeen Hosseini as a Symbol of Soft Power in the Concept of Resistance Based on Verses and Narrations

نویسنده English

azam abdar
Islamic Azad University, Khorasgan Branch
چکیده English

مراسم اربعین بعنوان یکی از بزرگ ترین تجمعات مذهبی و رویدادی بین المللی، نه تنها نمادی از ارادت میلیونها نفر به واقعه عاشورا وجانفشانی امام حسین (ع)در برابر ظلم و ستم می باشد، بلکه بعنوان نمادی از قدرت نرم ومفهوم مقاومت نیز به شمار می آید.این تجمع با جذب افراد از گروههای مختلف مسلمان وحتی غیر مسلمان با افکار و اعتقادات فرهنگی، اجتماعی و سیاسی متفاوت، به تقویت هم بستگی و هویت مشترک جمعی می پردازد و بعنوان ابزاری موثر در پیشبرد اهداف فرهنگی و سیاسی تلقی می شود.این پژوهش با بیان ابعاد مختلف مراسم اربعین و اهمیت آن از دیدگاه آیات و روایات ، در صدد پاسخ به این پرسش می باشد که مراسم اربعین چگونه می تواند بعنوان ابزار قدرت نرم بوده وچه اثراتی بر افکار جوانان در مفهوم مقاومت از سویی و در عرصه وسیع تر در حوزه ی بین الملل می تواند داشته باشد .در تعقیب این هدف خطیر، ضمن روشن سازی مفهوم مقاومت وچگونگی شکل گیری آن در ایران و عراق، به تحلیل ابعاد اثرگزارمراسم اربعین در عرصه بین المللی واثرات فرهنگی،اجتماعی و سیاسی آن در تقویت قدرت نرم ومفهوم مقاومت در برابر تهدیدات خارجی و داخلی پرداخته می شود.در پایان مبرهن می گردد پیوندها وهمکاریهای بین المللی از یک سو وتقویت آگاهی بخشی در افکار از سوی دیگر در مراسم اربعین در ایجاد حس همبستگی مذهبی و عاطفی بعنوان نیرومندترین ابزار قدرت نرم در سالهای اخیر عمل کرده است؛ اگرچه با چالشها و موانعی هم روبرو بوده است.

کلیدواژه‌ها English

"
Arbaeen
march
resistance
soft power."
قرآن کریم.
ابن طاووس، علی بن موسی(1394). (تاریخ نگاری معروف به لهوف)، ترجمه محمد اسکندری، ناشر: نبوغ، چاپ بیست و یکم.
ابن شهر آشوب(1379). مناقب، قم، انتشارات علامه، چاپ اول.
بخاری، محمدبن اسماعیل(1410). صحیح، قاهره، مصر، انتشارات جمهور مصر العربیه.
بشریه، حسین(1402). جامعه شناسی سیاسی، تهران، نشر نی.
بنی‌اسد، رضا(1399). قوم‌نگاری فرهنگ پیاده‌روی اربعین حسینی علیه‌السلام: تحلیل‌ها و راهبردهای تصمیم‌گیری در نهادهای انقلاب اسلامی، ارتباطات، 27(57)، 57-95.
حسینی طهرانی، محمد حسین(1395). نقش اربعین در استحکام وحدت و هویت فرهنگی شیعه، تهران: انتشارات مکتب وحی.
حیدری، نصرت الله؛ عزتی، یونس و فلاحی، سارا(1401). نقش و جایگاه راهپیمایی اربعین بر قدرت نرم جمهوری اسلامی ایران، مطالعات قدرت نرم، 12(28)، 7-33.
خامنه ای، علی(1398). اندیشه مقاومت، تهران، انتشارات انقلاب اسلامی.
فاضل، محمد(1380). تحلیل مبنای تاریخی اربعین حسینی، رواق اندیشه، 1(1).
قرائتی، محسن(1374). تفسیر نور، قم، انتشارات موسسه راه حق، چاپ سوم.
قمی،،شیخ عباس،(1344). مفاتیح الجنان، مشهد، انتشارات پیام عدالت.
عاشق الهی برنی، محمد(1389). زاد الطالبین من کلام رسول ب العالمین، قم، انتشارات فاروق اعظم، چاپ دوم
صدوق،علی بن بابویه(1413ق). من لایحضره الفقیه، قم، انتشارات اسلامی وابسته به جامعه مدرسین قم
طباطباعی، محمد حسین(1378). المیزان فی تفسیر القرآن، ترجمه موسوی همدانی، تهران، امیرکبیر.
طبرسی، فضل بن حسن(1384). مجمع البان فی تفسیر القرآن، تهران، انتشارات ناصر خسرو، چاپ هشتم.
مجلسی، محمد باقر(1386). بحار الانوار، قم، انتشارات اسلامیه، چاپ چهارم.
مطهری، مرتضی(1403). حماسه حسینی، تهران، انتشارات صدرا.
مکارم شیرازی، ناصر(1380). تفسیر نمونه، قم، دارالکتب الاسلامیه، چاپ سی و دو.
مهدویان، علی(1399). اندیشه مقاومت، قم، انتشارات سفیر صادق.
محمودی، سیف‌الله(1395). نقش اربعین در تقویت هویت دینی و فرهنگی، مرکز پژوهش های فرهنگی.
محمدی، سید هادی(1395). شفاعت از حسین در ادبیات مقاومت، کتابخانه اهل بیت.
موسوی، محمد(1397). کاووشی در آیین پیاده روی اربعین حسینی واثر گزاری کارکردهای سیاسی و اجتماعی آن ،پژوهشنامه فرهنگ و رسانه، 3(1)، 93-116.

صفحه اصلی

راهنمای نویسندگان

ارسال مقاله

داوران

تماس با ما